Terjemah Fuqaha al-Amshar Nasa'i
Nama kitab/buku: Terjemah kitab Tasmiyatu Fuqahail Amshar (Daftar nama ulama mujtahid fikih setiap generasi dari era Sahabat, Tabi'in, Tabi' Tabi'in, dan seterusnya), Nama-Nama Ahli Fikih di Berbagai Negeri Dari Kalangan Sahabat Rasulullah ﷺ dan Generasi Setelah Mereka
Nama kitab asal: Tasmiyah Fuqaha al-Amshar (تسمية فقهاء الأمصار )
Pengarang: Abu Abdirrahman Ahmad bin Syuaib An-Nasa'i.
Nama lengkap penulis: Abu Abd Arrahman Ahmad ibn Shuaib Al-Nasa'i. (أبو عبد الرحمن أحمد بن شعيب النسائي)
Kelahiran: Nasa, Khurasan (sekarang Turkmenistan, 214 H / 829 atau 830 M
Wafat: Makkah, 303 H / 915 atau 916 M
Penerjemah: alkhoirot.org | Al-Khoirot Research and Publication
Bidang studi: Ushul Fikih madzhab Syafi'i
Daftar isi
- Ulama Madinah
- Sahabat
- Tabi'in
- Setelah
- Setelah Mereka
- Murid-Murid Imam Malik di Madinah
- Ulama Mesir
- Ulama Kufah
- Ulama Bashrah
- Ulama Syam
- Ulama Mesir
- Ulama Khurasan
- Ulama Makkah
الكتاب: تسمية فقهاء الأمصار
المؤلف: أبو عبد الرحمن أحمد بن شعيب النسائي
المتوفى: 303 هـ
طبع ضمن كتاب: مجموعة رسائل في علوم الحديث
المحقق: جميل علي حسن
الناشر: مؤسسة الكتب الثقافية - بيروت
الطبعة: الأولى، 1985هـ
عدد الأجزاء: 1
ملاحظة: الكتاب موافق ومقابل على المطبوع
مصدر الكتاب: مكتبة أحمد الخضري
تاريخ آخر تعديل: 3 - 6 - 2012 م
"Tasmiyah Fuqaha al-Amshar" karya Imam An-Nasa'i (penulis Sunan An-Nasa'i). Teks ini berisi daftar silsilah pakar hukum Islam (fuqaha) dari masa sahabat hingga masa beliau.
الرسالة الأولى - تسمية فقهاء الأمصار من الصحابة فمن بعدهم
بسم الله الرحمن الرحيم
أخبرنَا الْحسن بن رَشِيق حَدثنَا أَبُو عبد الرَّحْمَن أَحْمد بن شُعَيْب بن عَليّ النَّسَائِيّ قَالَ
(تَسْمِيَة فُقَهَاء الْأَنْصَار من أَصْحَاب رَسُول الله صلى الله عَلَيْهِ وَسلم وَمن بعدهمْ من أهل الْمَدِينَة)
"Hassan bin Rasyiq telah mengabarkan kepada kami, Abu Abdurrahman Ahmad bin Syu'aib bin Ali An-Nasa'i telah menceritakan kepada kami, ia berkata:(Penamaan para fuqaha' dari kalangan Anshar di antara para sahabat Rasulullah shallallahu 'alaihi wa sallam, serta orang-orang setelah mereka dari penduduk Madinah)"
1 - عمر بن الْخطاب
2 - وَزيد بن ثَابت
3 - وَعبد الله بن عمر
4 - وَعَائِشَة
Dari Kalangan Sahabat Madinah:
1. Umar bin Al-Khattab
2. Zaid bin Tsabit
3. Abdullah bin Umar
4. Aisyah (Istri Nabi ﷺ)
(وَمن التَّابِعين)
5 - سعيد بن الْمسيب
6 - وَعُرْوَة بن الزبير
7 - وَأَبُو سَلمَة بن عبد الرَّحْمَن
8 - وَعبيد الله بن عبد الله بن عتبَة
9 - وَسليمَان بن يسَار
10 - وخارجة بن زيد بن ثَابت
11 - وَأَبُو بكر بن عبد الرَّحْمَن بن الْحَارِث بن هِشَام
12 - وَعلي بن الْحُسَيْن
13 - وَالقَاسِم بن مُحَمَّد بن أبي بكر الصّديق
14 - وَسَالم بن عبد الله بن عمر
15 - وَأَبُو جَعْفَر مُحَمَّد بن عَليّ
16 - وَعمر بن عبد الْعَزِيز
Dari Kalangan Tabi'in:
5. Sa'id bin al-Musayyib
6. Urwah bin az-Zubair
7. Abu Salamah bin Abdurrahman
8. Ubaidillah bin Abdullah bin Utbah
9. Sulaiman bin Yasar
10. Kharijah bin Zaid bin Tsabit
11. Abu Bakar bin Abdurrahman bin al-Harits
12. Ali bin al-Husain (Zainal Abidin)
13. Al-Qasim bin Muhammad bin Abi Bakar
14. Salim bin Abdullah bin Umar
15. Abu Ja'far Muhammad bin Ali (Al-Baqir)
16. Umar bin Abdul Aziz
(وَمن بعد التَّابِعين)
17 - عبد الله بن يزِيد بن هُرْمُز
18 - وَمُحَمّد بن مُسلم بن شهَاب الزُّهْرِيّ
19 - وَرَبِيعَة بن أبي عبد الرَّحْمَن
20 - وَأَبُو الزِّنَاد عبد الله بن ذكْوَان
21 - وَيحيى بن سعيد الْأنْصَارِيّ
Setelah Generasi Tabi'in:
17. Abdullah bin Yazid bin Hurmuz
18. Muhammad bin Muslim bin Syihab az-Zuhri
19. Rabi'ah bin Abi Abdurrahman (Rabi'atur Ra'yi)
20. Abu az-Zinad Abdullah bin Dzakwan
21. Yahya bin Sa'id al-Anshari
(وَبعد هَؤُلَاءِ)
22 - مَالك بن أنس
23 - وَعبد الْعَزِيز بن أبي سَلمَة الْمَاجشون
Setelah Mereka:
22. Malik bin Anas (Imam Madzhab Maliki)
23. Abdul Aziz bin Abi Salamah al-Majisyun
(وَأَصْحَاب مَالك من أهل الْمَدِينَة)
24 - عبد الْملك بن عبد الْعَزِيز الْمَاجشون
Murid-Murid Imam Malik di Madinah:
24. Abdul Malik bin Abdul Aziz al-Majisyun
(وَمن أهل مصر)
25 - عبد الرَّحْمَن بن الْقَاسِم
26 - وَأَشْهَب بن عبد الْعَزِيز
Mesir:
25 - Abdurrahman bin al-Qasim
26 - Dan Asyhab bin Abdul Aziz
(وَأَصْحَاب عبد الله بن عَبَّاس من أهل مَكَّة)
27 - عَطاء
28 - وَطَاوُس
29 - وَمُجاهد
30 - وَسَعِيد بن جُبَير
31 - وَجَابِر بن زيد
32 - وَعبيد الله بن عبد الله بن عتبَة
Murid-Murid Abdullah bin Abbas Makkah:
27. Atha' (bin Abi Rabah)
28. Thawus
29. Mujahid
30. Sa'id bin Jubair
31. Jabir bin Zaid
32. Ubaidillah bin Abdullah bin Utbah
(وَبعد هَؤُلَاءِ)
33 - عَمْرو بن دِينَار وَبعده
34 - بن جريج
35 - وسُفْيَان بن عُيَيْنَة وَبعد هَؤُلَاءِ
36 - مُسلم بن خَالِد الزنْجِي وَلَيْسَ بِالْقَوِيّ فِي الحَدِيث
37 - وَسَعِيد بن سَالم القداح
Setelah Mereka:
33. Amru bin Dinar, dan setelahnya:
34. Ibnu Juraij
35. Sufyan bin Uyainah. Setelah mereka:
36. Muslim bin Khalid az-Zanji (ia tidak kuat dalam periwayatan hadis)
37. Sa'id bin Salim al-Qaddah
(وَبعد هَؤُلَاءِ)
38 - مُحَمَّد بن إِدْرِيس الشَّافِعِي
Setelah Mereka:
38. Muhammad bin Idris asy-Syafi'i (Imam Madzhab Syafi'i)
(وَأَصْحَاب الشَّافِعِي)
39 - أَبُو إِبْرَاهِيم بن يحيى الْمُزنِيّ
40 - وَأَبُو ثَوْر إِبْرَاهِيم بن خَالِد
41 - ويوسف بن يحيى الْبُوَيْطِيّ
42 - وَأَبُو الْوَلِيد مُوسَى بن أبي الْجَارُود
43 - وَعبد الله بن الزبير الْحميدِي
Murid-Murid Imam asy-Syafi'i:
39. Abu Ibrahim bin Yahya al-Muzani
40. Abu Tsaur Ibrahim bin Khalid
41. Yusuf bin Yahya al-Buwaiti
42. Abu al-Walid Musa bin Abi al-Jarud
43. Abdullah bin az-Zubair al-Humaidi
(وَالْفُقَهَاء من أهل الْكُوفَة)
44 - عَليّ بن أبي طَالب
45 - وَعبد الله بن مَسْعُود
Ahli Fikih Kufah
Dari Kalangan Sahabat:
44. Ali bin Abi Thalib
45. Abdullah bin Mas'ud
(وَمن فُقَهَاء التَّابِعين)
46 - عَلْقَمَة بن قيس
47 - وَالْأسود بن يزِيد
48 - وَعَمْرو بن شُرَحْبِيل أَبُو ميسرَة
49 - وَعبيدَة السَّلمَانِي
50 - وَشُرَيْح
51 - ومسروق بن الأجدع
52 - وَعبد الله بن عتبَة
Dari Kalangan Tabi'in:
46. Alqamah bin Qais
47. Al-Aswad bin Yazid
48. Amru bin Syurahbil (Abu Maisarah)
49. Ubaidah as-Salmani
50. Syuraih (Sang Qadhi)
51. Masruq bin al-Ajda'
52. Abdullah bin Utbah
(وَبعد هَؤُلَاءِ)
53 - عَامر بن شرَاحِيل
54 - وَإِبْرَاهِيم النَّخعِيّ
Setelah Mereka:
53. Amir bin Syurahbil (Asy-Sya'bi)
54. Ibrahim an-Nakha'i
(وَبعد هذَيْن)
55 - الحكم
56 - وَحَمَّاد بن أبي سُلَيْمَان وَالْحكم أثبتهما فِي الحَدِيث
57 - وَمَنْصُور بن الْمُعْتَمِر
58 - والمغيرة بن مقسم
Setelah Keduanya:
55. Al-Hakam
56. Hammad bin Abi Sulaiman (Al-Hakam lebih kuat dalam hadis)
57. Mansur bin al-Mu'tamir
58. Al-Mughirah bin Miqsam
(وَبعد هَؤُلَاءِ)
59 - بن شبْرمَة
60 - وبن أبي ليلى مُحَمَّد بن عبد الرَّحْمَن وَلَيْسَ بِالْقَوِيّ فِي الحَدِيث
61 - وَأَبُو حنيفَة وَلَيْسَ بِالْقَوِيّ بِالْحَدِيثِ
Setelah Mereka:
59. Ibnu Syubrumah
60. Ibnu Abi Laila (Muhammad bin Abdurrahman) (ia tidak kuat dalam hadis)
61. Abu Hanifah (Imam Madzhab Hanafi) (ia tidak kuat dalam hadis menurut penilaian An-Nasa'i)
(وَبعد هَؤُلَاءِ)
62 - سُفْيَان بن سعيد الثَّوْريّ
63 - وَالْحسن بن صَالح بن حَيّ
Setelah Mereka:
62. Sufyan bin Sa'id at-Tsauri
63. Al-Hasan bin Shalih bin Hayy
64 - وَأَصْحَاب أبي حنيفَة زفر بن الْهُذيْل
65 - وَيَعْقُوب بن إِبْرَاهِيم أَبُو يُوسُف القَاضِي
66 - وعافية بن يزِيد
67 - وَأسد بن عَمْرو
Murid-Murid Abu Hanifah:
64. Zufar bin al-Hudzail
65. Ya'qub bin Ibrahim (Abu Yusuf al-Qadhi)
66. Afiyah bin Yazid
67. Asad bin Amru
أَصْحَاب سُفْيَان الثَّوْريّ
68 - عبد الله بن الْمُبَارك
69 - ووكيع بن الجراج
70 - وَأَبُو إِسْحَاق إِبْرَاهِيم بن مُحَمَّد الْفَزارِيّ
71 - وَعبد الرَّحْمَن بن مهْدي
72 - وَالضَّحَّاك بن مُزَاحم
Murid-Murid Sufyan at-Tsauri:
68. Abdullah bin al-Mubarak
69. Waki' bin al-Jarrah
70. Abu Ishaq Ibrahim al-Fazari
71. Abdurrahman bin Mahdi
72. Ad-Dhahhak bin Muzahim
(وَأَصْحَاب الْحسن بن حَيّ)
73 - حميد بن عبد الرَّحْمَن الرُّؤَاسِي
74 - وَيحيى بن آدم
Murid-Murid Al-Hasan bin Hayy:
73. Humaid bin Abdurrahman ar-Ru'asi
74. Yahya bin Adam
(وَمن فُقَهَاء أهل الْبَصْرَة)
75 - أَبُو مُوسَى الْأَشْعَرِيّ
76 - وَعمْرَان بن حُصَيْن
Ahli Fikih Bashrah
Dari Kalangan Sahabat:
75. Abu Musa al-Asy'ari
76. Imran bin Hushain
(وَمن التَّابِعين)
78 - حميد بن عبد الرَّحْمَن الْحِمْيَرِي
79 - ومطرف بن عبد الله بن الشخير
Dari Kalangan Tabi'in:
78. Humaid bin Abdurrahman al-Himyari
79. Mutharrif bin Abdullah bin asy-Syikh-khir
80. Al-Hasan bin Abi al-Hasan al-Bashri
81. Muhammad bin Sirin
82. Jabir bin Zaid (disebutkan juga di Makkah)
83. Abu Qilabah (Abdullah bin Zaid al-Jarmi)
(وَبعد هَؤُلَاءِ)
80 - الْحسن بن أبي الْحسن الْبَصْرِيّ
81 - وَمُحَمّد بن سِيرِين
82 - وَجَابِر بن زيد وَقد ذَكرْنَاهُ فِي أَصْحَاب بن عَبَّاس
83 - وَأَبُو قلَابَة واسْمه عبد الله بن زيد الْجرْمِي
Setelah Mereka:
84. Ayyub as-Sikhtiyani
85. Yunus bin Ubaid
86. Utsman al-Batti
(وَبعد هَؤُلَاءِ)
84 - أَيُّوب السّخْتِيَانِيّ
85 - وَيُونُس بن عبيد
86 - وَعُثْمَان البتي
Setelah Mereka:
87. Ubaidillah bin al-Hasan (Sang Qadhi)
88. Hammad bin Zaid (Abdurrahman bin Mahdi berkata: Aku tidak melihat orang yang lebih alim tentang sunnah dibanding Hammad bin Zaid)
90. Bisyr bin al-Mufadhdhal
(وَبعد هَؤُلَاءِ)
87 - عبيد الله بن الْحسن القَاضِي
88 - وَحَمَّاد بن زيد وَقَالَ عبد الرَّحْمَن بن مهْدي مَا رَأَيْت رجلا أعلم بِالسنةِ من حَمَّاد بن زيد
89 - أخبرنَا عَليّ بن مُنِير أنبأ الْحسن بن رَشِيق قَالَ لنا النَّسَائِيّ وَبعد حَمَّاد بن زيد
90 - بشر بن الْمفضل
Setelah Mereka:
91. Mu'adz bin Mu'adz al-Anbari
92. Muhammad bin Abdullah al-Anshari
93. Hilal bin Yahya ar-Ra'yi
(وَبعد هَؤُلَاءِ)
91 - معَاذ بن معَاذ الْعَنْبَري
92 - وَمُحَمّد بن عبد الله الْأنْصَارِيّ
(وَبعد هَؤُلَاءِ)
93 - هِلَال بن يحيى الرَّأْي
(وَمن فُقَهَاء الشَّام)
94 - معَاذ بن جبل
95 - وعويمر أَبُو الدَّرْدَاء
Ahli Fikih Syam
94. Mu'adz bin Jabal (Sahabat)
95. Uwaimir Abu ad-Darda' (Sahabat)
(وَبعد هَؤُلَاءِ)
96 - مَكْحُول
Setelah Mereka:
96. Makhul (Tabi'in)
(وَبعده)
97 - سُلَيْمَان بن مُوسَى
98 - وَعبد الرَّحْمَن بن عمر الْأَوْزَاعِيّ
99 - وَسَعِيد بن عبد الْعَزِيز
Setelah dia:
97. Sulaiman bin Musa
98. Abdurrahman bin Amru al-Auza'i (Imam Madzhab Auza'i)
99. Sa'id bin Abdul Aziz
(وَمن فُقَهَاء أهل مصر)
100 - عَمْرو بن الْحَارِث
101 - وَاللَّيْث بن سعد
Ahli Fikih Mesir
100. Amru bin al-Harits
101. Al-Laits bin Sa'ad (Imam Mesir)
(وَبعد هَؤُلَاءِ)
102 - عبد الرَّحْمَن بن الْقَاسِم
103 - وَأَشْهَب بن عبد الْعَزِيز وَقد ذكرناهما فِي أَصْحَاب مَالك بن أنس
Setelah Mereka:
102. Abdurrahman bin al-Qasim
103. Asyhab bin Abdul Aziz
(وَبعد هَؤُلَاءِ)
104 - الْحَارِث بن مِسْكين
105 - وَمُحَمّد بن عبد الله بن عبد الحكم
Setelah Mereka:
104. Al-Harits bin Miskin
105. Muhammad bin Abdullah bin Abdul Hakam
(وَمن فُقَهَاء أهل خُرَاسَان)
106 - الضَّحَّاك بن مُزَاحم وَقد ذَكرْنَاهُ فِي أَصْحَاب الثَّوْريّ
107 - وَالنضْر بن مُحَمَّد الْمروزِي
108 - وَإِبْرَاهِيم الصَّائِغ قَتله أَبُو مُسلم
109 - وَعبد الله بن الْمُبَارك وَقد ذَكرْنَاهُ فِي أَصْحَاب الثَّوْريّ
Ahli Fikih Khurasan
106. Ad-Dhahhak bin Muzahim
107. An-Nadhr bin Muhammad al-Marwazi
108. Ibrahim as-Sa'igh (dibunuh oleh Abu Muslim al-Khurasani)
109. Abdullah bin al-Mubarak
(وَبعد هَؤُلَاءِ)
110 - أَحْمد بن حَنْبَل
111 - وَإِسْحَاق بن رَاهَوَيْه
112 - وَيحيى بن أَكْثَم
Setelah Mereka:
110. Ahmad bin Hanbal (Imam Madzhab Hanbali)
111. Ishaq bin Rahawaih
112. Yahya bin Aktsam
(وَأثبت أَصْحَاب الْأَوْزَاعِيّ)
113 - عبد الله بن الْمُبَارك
114 - والوليد بن مزِيد أحب إِلَيْنَا فِي الْأَوْزَاعِيّ من الْوَلِيد كَانَ لَا يخطىء وَلَا يُدَلس
Murid Al-Auza'i yang paling kuat:
113. Abdullah bin al-Mubarak
114. Al-Walid bin Mazid (Al-Walid lebih kami sukai karena ia tidak salah dan tidak melakukan tadlis/penyamaran sanad).
(وَأثبت أَصْحَاب أَيُّوب)
115 - حَمَّاد بن سَلمَة وَبعده
116 - عبد الْوَارِث
117 - إِسْمَاعِيل بن علية
Murid Ayyub yang paling kuat:
115. Hammad bin Salamah,
116. Abdul Warits,
117. Ismail bin Ulayyah.
(وَأثبت أَصْحَاب حَمَّاد بن سَلمَة)
118 - عبد الرَّحْمَن بن مهْدي
119 - وبن الْمُبَارك
120 - وَعبد الْوَهَّاب الثَّقَفِيّ كَانَ قد اخْتَلَط فَمن كتب عَنهُ قبل ذَلِك فجيد
Murid Hammad bin Salamah yang paling kuat:
118. Abdurrahman bin Mahdi,
119. Ibnu al-Mubarak,
120. Abdul Wahhab at-Tsaqafi (Abdul Wahhab sempat mengalami ikhtilath/kekacauan hafalan di akhir hayat, maka siapa yang menulis darinya sebelum itu, maka itu baik).
(وَأثبت أَصْحَاب سعيد بن أبي عرُوبَة)
121 - يزِيد بن زُرَيْع
122 - وسرار بن مجشر
123 - وَمصْعَب بن ماهان كَانَ فِيمَا حُكيَ عَن رواد بن الْجراح أَن مصعبا كَانَ سيء الْأَخْذ كَانَ لَا يكْتب عِنْد سُفْيَان الثَّوْريّ ثمَّ يَجِيء فَيكْتب مَا سمع وَمَا لم يسمع ورواد كَانَ قد اخْتَلَط أَيْضا فَلَا أَدْرِي قَالَ هَذَا بعد الِاخْتِلَاط أم قبله وَالله أعلم
Murid Sa'id bin Abi Arubah yang paling kuat:
121. Yazid bin Zurai'
122. Sarrar bin Mujasysyar.
123. Mush'ab bin Mahan.
Diceritakan dari Ruwad bin al-Jarrah bahwasanya Mush'ab adalah orang yang buruk cara pengambilan hadisnya (sayyi’ al-akhdz); ia dahulu tidak mencatat saat berada di majelis Sufyan at-Tsauri, namun kemudian ia datang dan mencatat apa yang ia dengar maupun apa yang tidak ia dengar. Sementara Ruwad sendiri (si penyampai cerita) juga telah mengalami ikhtilath (kekacauan hafalan/mental), maka aku tidak tahu apakah ia mengatakan hal ini setelah mengalami ikhtilath atau sebelumnya. Dan Allah Maha mengetahui."
Pesan Penting: Imam An-Nasa'i dalam teks ini memberikan catatan kritis khas ahli hadis, seperti menyebut beberapa ulama besar (termasuk Abu Hanifah) "tidak kuat dalam hadis". Ini adalah penilaian dari sudut pandang Jarh wa Ta'dil (kritik rawi) pada masa itu, bukan merendahkan kedudukan mereka sebagai ahli fikih.
